Ogród Wolności - wolność, liberalizm, libertarianizm - Mary Wollstonecraft

Logowanie

Thursday

Sep 09th

Start

Mary Wollstonecraft - droga do wyzwolenia kobiet

Liberalizm - Feminizm

Autor: Ewa Habdas

28.01.2010.

W okresie Oświecenia, któremu nieznane były nieświadome ścieżki umysłu ludzkiego, panowała niekwestionowana wiara w rozum. Rozum bowiem to instancja, która nie tylko odróżniała człowieka od zwierzęcia, lecz pozwalała mu zapanować nad światem przyrody, przekształcając go na swoją korzyść. Tym, co w Oświeceniu było najbardziej istotne to człowiek, który posiadał wolność polityczną. W nowożytnej Europie zaczynały budzić się ruchy liberalne, ludzie pragnęli wyzwolenia spod władzy Kościoła lub absolutnego monarchy, coraz ważniejszym stawał się obywatel definiowany jako jednostka polityczna. Pojawiały się również głosy ukazujące zniewolenie, a zatem i konieczność wyzwolenia kobiet. Jedną z pierwszych, która poruszyła ten problem, była Mary Wollstonecraft, angielska filozofka i pisarka, osiemnastowieczna liberałka, wierząca w nadrzędność rozumu, w możliwość pozytywnych zmian na drodze edukacji oraz tworzenia nowoczesnego społeczeństwa.[1]

Rozum, który pozwala nam się kontrolować, panować nad emocjami, pasjami oraz namiętnościami[2], dla Mary Wollstonecraft staje się miarą ludzkiego szczęścia oraz doskonałości[3]. Stanowi, że im więcej dana jednostka posiada wiedzy, wolnej woli, a co za tym idzie cnót moralnych, nie tylko wyższą zajmuje pozycję w hierarchii społecznej, ale również jest szczęśliwsza jako obywatel i osoba. Jednakże w świecie, w którym rządy sprawują mężczyźni, pragnący zachować swoją uprzywilejowaną pozycję w społeczeństwie, rozpowszechniany jest pogląd, iż możliwość osiągnięcia cnoty jest zależna od płci i co za tym idzie: „…kobiety nie posiadają wystarczającej siły myśli, aby osiągnąć to, co naprawdę zasługuje na miano cnoty[4].”

Jeżeli zaś cnota, rozum oraz wolność są trzema składnikami leżącymi u podstawy szczęścia, konsekwentnie, według patriarchatu, kobieta z racji gorszej płci, nie jest w stanie osiągnąć szczęścia oraz niezdolna jest do osiągnięcia pełni tego, co charakterystyczne dla istoty ludzkiej i to w rezultacie wyklucza ją ze społeczeństwa. Kobiety w czasach Wollstonecraft nie otrzymywały wykształcenia równego mężczyźnie, nie miały żadnych szans na realizację swoich ambicji zawodowych, co skazywało je na małżeństwo z partnerem wybranym przez jej ojca. Nie posiadały żadnej własności, nie mogły głosować ani uczestniczyć w życiu politycznym. Wszystko to sytuowało je w roli "milczącej niewolnicy".

W patriarchalnym społeczeństwie silnie uwidacznia się podział na to, co męskie i kobiece. Męskość jest przede wszystkim reprezentowana przez rozum, aktywność, świat publiczny i cywilizację. Kobiecość określana jest jako emocjonalność, bierność, świat prywatny oraz natura. Podział ten tak mocno zdaje się być zakorzeniony w myśleniu nie tylko mężczyzn, lecz również i kobiet, że wydaje się wręcz naturalny i niepodlegający zmianie. Według Wollstonecraft, u podstaw wartości publicznych leżą wartości prywatne, kształcone w domu rodzinnym, a małżeństwo jest podstawową komórką społeczną, jednakże, aby posiadało ono wartość oraz różniło się od “legalnej prostytucji”, musi być zawarte pomiędzy istotami równymi sobie. Konsekwentnie filozofka widzi konieczność zainteresowania sfery publicznej tym, co dzieje się w sferze prywatnej.

W przeciwieństwie do mężczyzny, który żyje w świecie zewnętrznym, gdzie realizuje swoje cele oraz zmaga się z wyzwaniami, wzbogacając swoją osobowość, kobieta zajmuje niezmienną przestrzeń gospodarstwa domowego. Nie mając innej możliwości skazana jest na jedyną dostępną jej opcję - wyjście za mąż.

„Kobiety dorastają w świecie przyjemnostek i nie pozostaje im nic innego, jak wyłącznie korzystne zamążpójście, do którego dążą przez cały swój wolny czas, można więc je nazwać legalnymi prostytutkami.[5]”

Legalną prostytucją Wollstonecraft nazywa małżeństwo oparte na nierówności, w których kobieta zostaje sprzedana swojemu mężowi przez swojego ojca, jako piękna kochanka, współczująca pocieszycielka, troskliwa matka jego przyszłych dzieci i gotowa na wszystko służąca. Z racji tego, że jedynym celem młodej kobiety jest wyjście za mąż, ważne jest, aby przyszły mąż miał odpowiednią pozycję, co pozwoli jej, jako jego żonie, wieść dostatnie oraz wygodne życie. To zaś sprawia, że jako towar do sprzedania, dziewczynka wychowywana jest jako przyszły obiekt pragnień mężczyzny, dlatego też najważniejsze jest jej „opakowanie”.

Koncentruje się ona na nieustannej pielęgnacji własnego ciała oraz kształtowaniu go w sposób, który będzie wzbudzał pożądanie mężczyzny (za przykład może tu służyć noszenie gorsetu, który sprawiał, że talia kobiety wyglądała bardzo smukle). Dlatego też młoda kobieta, której główną troską jest dbanie o jej wygląd zewnętrzny, staje się niewolnicą swoich zmysłów oraz uczuć, co rodzi ogólny pogląd, jakoby natura kobieca była uczuciowa i nieracjonalna. „Kobiety stają się niewolnikami swoich zmysłów[6]” i w konsekwencji uważa się je za głupiutkie i niewinne. Utożsamiane są z dziećmi, co pozwala utrzymać je w pozycji zależności od dorosłego oraz racjonalnego mężczyzny.

„[Mężczyźni] utrwalają odpowiednie zachowanie kobiet poprzez traktowanie ich jak małe dzieci.[7]”

Jak wiadomo, dziecko z reguły traktuje się niepoważnie, jego słowa nic nie znaczą albo znaczą niewiele. Dziecku, kiedy jest grzeczne, kupuje się nową zabawkę, kiedy zaś zachcianka zostaje zaspokojona, przestaje się wtrącać w dorosłe sprawy. Nie poszukuje własnego ja, ekspresji, rozwoju oraz faktycznej władzy. Dlatego też patriarchat promuje wzorzec kobiety jako słodkiego, rozpieszczonego berbecia.

Poza byciem piękną, kobietę od małego uczy się, że powinna identyfikować się z służalczością: jej głównym zadaniem jest sprawianie przyjemności mężczyznom. Dlatego też proces wychowania dziewczynek różni się od wychowanie chłopców, których obdarza się zdecydowanie większą wolnością niż ich rówieśnice. Mogą oni biegać, wspinać się na drzewa, uprawiać bijatyki. Bez przeszkód hartują swoje ciała i umysły. Możliwość ruchu uzmysławia im, że świat to wyzwanie, które można podjąć i zwyciężyć. Życie jest pasmem marzeń i celów stojących przed nimi po to, by je na nowo kreować i realizować.

W przeciwieństwie do mężczyzn, płci pięknej „aby zachować osobiste piękno, chlubę każdej kobiety, kobietom krępuje się, węzłami mocniejszymi niż chińskie bandaże, nie tylko ich członki, ale także uzdolnienia, skazując je tym samym na osiadły tryb życia, podczas gdy chłopcy bez przeszkód folgują na wolnym powietrzu…[8]”

Nie garb się, nie biegaj, nie wypada się przepychać, zachowuj się porządnie, nie mów, kiedy nie pytają, spuszczaj oczka skromnie, kiedy chwalą, siedź grzecznie, bądź miła i uprzejma - takie słowa z reguły słyszą małe dziewczynki. Ten typ wychowania sprawia, że stają się one pasywne, nieśmiałe, nie potrafią formułować swoich opinii lub podejmować nowych wyzwań. Z reguły zajmują się plotkami tudzież “głupotkami”. Według wielu filozofów, na przykład J.J. Rousseau, taka jest właśnie kobieca natura: „Kobieta jest stworzona, aby zadawalać mężczyznę[9]”, wychowanie zaś oraz edukacja służyć mają rozwijaniu przypisanych kobiecie przez patriarchat walorów.

„Edukacja kobiet powinna zawsze odnosić się do męskiej. [Kobiety] winny zadawalać i być użytecznymi dla nas, uczyć nas miłości oraz rozwijać naszą pewność siebie. Wychowywać nas, kiedy jesteśmy młodzi, a także troszczyć się o nas, kiedy dorastamy, pocieszać nas oraz uczestniczyć w naszym życiu z łatwością i w zgodzie; to właśnie są obowiązki kobiety i tego winny być uczone od maleńkości.[10]”

Wollstonecraft ostro krytykuje tego rodzaju podejście, twierdząc, że kobieta nie jest z natury gorsza od mężczyzny, nie jest również stworzona do tego, aby umilać mu życie. Jest to raczej wynik przejęcia władzy nad kobietami przez mężczyzn dzięki ich sile fizycznej:

“Wydaje się, że to siła ciała dała mężczyźnie naturalną przewagę nad kobietą i to jest jedyny solidny argument, na którym można oprzeć przewagę płci.[11]”

Po drugie, problem leży w sposobie edukacji kobiet, która w czasach filozofki, kształciła w kobietach raczej cechy poddaństwa i niewolnictwa, aniżeli racjonalnego myślenia. Po trzecie, kobiety stawia się w sytuacji bez wyboru; nie mają one żadnej alternatywy poza byciem piękną, posłuszną żoną tudzież matką. Jedyna drogą, która może zmienić stan, w jakim pozostają kobiety, to wyrwanie ich ze szponów niewolnictwa za pomocą odpowiedniej edukacji. Takiej edukacji, która „powoli wyostrza zmysły, kształci charakter, modyfikuje budzące się namiętności oraz ożywia rozum zanim jeszcze ciało dojrzeje[12]”.

Doskonała edukacja, według Wollstonecraft, to wzór przypominający rodzaj wychowania charakterystycznego dla klasycznej Grecji, który ma na uwadze zarówno hartowanie ciała jak i ducha jednostki, w którym kobiety będą zachęcane do rozwijania swojej osobowości, eksploracji świata, formułowania opinii i poszerzania wiedzy nie tylko w dziedzinach, w których dominowali mężczyźni, jak filozofia, nauka, polityka , ale także i w uznawanych za typowo kobiece, czyli zajmowanie się domem i opieka nad dziećmi. Wollstonecraft przekonuje, że kobieta jest zdolna do tego, aby realizować się zawodowo, kształtować swój umysł i podejmować racjonalne decyzje. Jedynym warunkiem jest to, aby otrzymała taką szansę.

Ogólnie kobietę postrzegano przede wszystkim poprzez jej funkcje biologiczne, następnie jako niewolnicę, która ma sprawiać przyjemność, i wreszcie jako istotę, która jest wybrakowanym mężczyzną. W każdym bądź razie kobieta była uważana za głupszą, a jej samej nie traktowano poważnie. Jeżeli zaś kogoś traktuje się niepoważnie, to osoba ta będzie się w ten sposób zachowywać. Można tu przytoczyć regułę samospełniającej się przepowiedni.

Samospełniająca się przepowiednia to fałszywe uprzedzenie, w które wszyscy wierzą, co sprawia, że staje się ono prawdziwe[13]. Miranda Fricker twierdzi, że ową teorię można zastosować do stereotypów związanych na przykład z płcią.

„Stereotypy mogą być odczuwalne jako pewnego rodzaju forma oczekiwań, które mogą wpływać na zachowania ludzi.[14]”

W „Testimony Injustice” Fricker podaje przykład badania przeprowadzonego przez Roberta Rosenthala and Lenore Jacobsona. W pewnej szkole przypadkowo wylosowano dwadzieścia procent dzieciaków, które zostały przedstawione nauczycielowi jako wybitnie uzdolnione. Osiem miesięcy później okazało się, że dzieci te znacznie rozwinęły swój potencjał intelektualny i miały lepsze wyniki niż pozostałe[15]. Pożądane nastawienie nauczyciela wywołało pozytywną zmianę, dlatego też Wollstoncraft podkreśla konieczność zmiany sposobu postrzegania kobiety oraz kreowania jej dodatniego wizerunku w społeczeństwie.

Poglądy Wollstonecraft dotyczące małżeństwa oraz rodziny są dość tradycyjne. Nie poucza ona, że kobieta powinna rezygnować z rodziny i zajmować się tylko i wyłącznie swoją karierą. „Nie twierdzę, że kobiety winny porzucić swoje rodziny.[16]” Ponadto przyznaje, że obowiązki domowe kobiety i mężczyzny różnią się zdecydowanie od siebie. „Kobiety mają inne obowiązki do spełnienia, jednak są to ludzkie obowiązki.[17]”

Mimo że filozofka nie wyłuszcza, jakie są obowiązki mężczyzny, wydaje się, że winien on pozostać przy tradycyjnej jego funkcji, jaką było utrzymanie gospodarstwa domowego, aniżeli pomaganie w pracach domowych.

„Pozwólcie kobietom stać się racjonalnymi oraz wolnymi istotami, a one szybko staną się dobrymi matkami i żonami, pod warunkiem oczywiście, że mężczyźni nie będą zaniedbywać swoich obowiązków jako ojcowie i mężowie.[18]”

Na takie postulaty było wówczas zdecydowanie za wcześnie, należy pamiętać, że Wollstonecraft pisała w czasach, kiedy nie istniało ani pojęcie feminizmu, jak i również żaden ruch feministek lub chociażby sufrażystek[19].

W książce „A Vindication of The Rights of Woman” autorka postuluje po pierwsze, aby małżeństwo było oparte na przyjaźni, po drugie, aby praca kobiet w domu była doceniana (temu również ma służyć edukacja, która sprawi, że będzie ona swoje prace wykonywała w sposób doskonały i wzbudzający szacunek), a po trzecie, ażeby kobieta, która jest niezamężna, posiadała wybór i możliwość samodzielnego utrzymania się przy życiu.

Małżeństwo winno opierać się na wzajemnym szacunku oraz zrozumieniu, co osiągnąć można tylko wtedy, gdy partnerzy są równi sobie. Kobieta zaś stanie się równa mężczyźnie, gdy ćwiczyć będzie swój umysł i ciało. Będzie wtedy nie tylko jego partnerem, ale również i przyjacielem. Wollstonecraft zdecydowanie wyżej ceni sobie przyjaźń pomiędzy mężem i żoną, aniżeli miłość. Miłość to namiętność, gwałtowne emocje, które choć są intensywne, trwają krócej.

Przyjaźń to coś głębszego i częstokroć trwa całe życie, z racji tego, że oparta jest na chęci zrozumienia oraz poszanowaniu drugiej osoby.

„Najbardziej uświęconą więzią społeczną jest przyjaźń.[20]” Pasja miłosna, cecha związków młodzieńczych, częstokroć przeszkadza w prawidłowym wypełnianiu obowiązków przez męża i żonę. Przyjaźń natomiast, która jest cechą związku dojrzałego, pozwala na racjonalne realizowanie się obu jednostek w społeczeństwie.”

Ponadto, kobieta wykształcona lepiej wypełnia swoje obowiązki. „Aby wypełniać domowe obowiązki potrzebna jest stanowczość[21]”, której nie rodzi natura emocjonalna i rozchwiana, lecz raczej taka, co mocno stoi na ziemi i chłodnym okiem spogląda na świat i ludzki. Poza tym, odpowiednia edukacja pomaga również w wychowywaniu dzieci, które w przyszłości mają być obywatelami tworzącymi społeczeństwo.

„Ludzkość wydaje się zgadzać, co do tego, że dziećmi powinna zajmować się matka. Z moich obserwacji wynika, że uczuciowe kobiety nie nadają się do tego zadania, ponieważ porwane przez swoje emocje tylko rozpieszczają dziecko.[22]”

Do wychowania potrzebne jest zdroworozsądkowe podejście, które pozwoli matce kierować oraz edukować dziecko, wychowując tym sposobem odpowiedzialną jednostkę. Co więcej, edukacja pozwala kobiecie nie tylko poczuć szacunek dla samej siebie, ale i również ten szacunek w oczach innych uzyskać. To nie piękne ciało, czy też stroje i nienaganna opinia budzą respekt, a raczej aktywne działanie. Nie pasywność, a działanie przejawiające się w doskonałym wypełnianiu swoich obowiązków, a także rozwijaniu poprzez edukacje swojej osobowości - to wszystko właśnie tworzy kobietę, jako wolną i cieszącą się szacunkiem jednostkę.

„Aby stać się szanowaną niezbędne jest ćwiczenie swojego umysłu, nie ma bowiem innej drogi do osiągnięcia niezależności.[23]”

Mimo, że uważa ona małżeństwo za podstawowa komórkę społeczeństwa, nie twierdzi ona, jak wielu jej współczesnych, że jest to jedyne wyjście, zdarza się bowiem tak, że kobieta może wybrać życie osoby niezamężnej. Jednakże kobieta, w czasach Wollstoncraft, jest kompletnie nieprzygotowana do samotności, w przeciwieństwie do mężczyzny, który ma zawsze możliwość zabezpieczenia swojej przyszłości. Kobieta rozważana jest li tylko i wyłącznie w kontekście teraźniejszości oraz poświęcenia siebie dla innych. Oznacza to, że jest „tu i teraz”, bez żadnej perspektywy na przyszłość oraz zabezpieczenia finansowego. Dlatego też sytuacje kobiet niezamężnych, panien, którym nie udało się “złapać” męża czy też wdów, często bywały tragiczne. Pozostawione bez środków do życia oraz żadnej przydatnej edukacji, pozostawały na łasce rodziny brata lub kuzyna czy też innego mężczyzny z rodziny, co rodziło konflikty z panią domu. Wollstoncraft rozwiązanie takiej sytuacji widzi przede wszystkim w edukacji, która umożliwi kobiecie zdobycie zawodu, niezbędnego do prowadzenia niezależnej egzystencji.

„Odpowiednia edukacja albo mówiąc bardziej precyzyjnie dobrze poukładane myśli, umożliwiałyby niezamężnej kobiecie wieść godne życie.[24]”

„A Vindication of The Rights of Woman” jest jednym z pierwszych dzieł filozoficznych, w którym zauważa się oraz głośno mówi o niewolniczej sytuacji kobiet. Mary Wollstonecraft, liberałka, która najwyżej ceni wolność, postuluje konieczność zmiany tego stanu rzeczy. Drogą do tego jest głównie edukacja, która pozwoli kobiecie docenić siebie jako osobę, a także sprawi, że stanie się ona równa mężczyźnie (co doprowadzi do zmiany wizerunku kobiety w społeczeństwie).

Mimo, iż Wollstonecraft zgadza się na tradycyjny podział ról, nie traktuje małżeństwa jako jedynej opcji, w której kobieta może zrealizować swój potencjał. Jeśli będzie wykształcona, zyska możliwość pracy również poza domem, co pozwoli jej na życie na swój własny koszt. Poza tym zwraca uwagę na to, że kobieta nie jest stworzona tylko do pełnienia funkcji biologicznych. Mimo faktu, że to ona powinna zajmować się dziećmi, nie powinno jej to przeszkadzać w realizowaniu swojego potencjału intelektualnego. Nie do końca chyba jednak Wollstonecraft zdaje sobie sprawę, jak długa i trudna jest droga emancypacji kobiet. Troszkę naiwnie myśli, że edukacja oraz małżeństwo oparte na przyjaźni są wystarczającymi czynnikami, które wyzwolą je z więzów patriarchatu. Mimo wszystko uważam, że książki Mary Wollstonecraft powinny być obowiązkową lekturą dla każdej osoby, która interesuje się sprawą równouprawnienia kobiet.

[1] V.L Muller, What can liberals learn from Mary Wollstonecraft? w Feminist Interpretation of Mary Wollstonecraft, pod red. M.J. Falco, University Park: Pennsylvania State University Press, 1996, s. 48

[2] V. Sapiro, Wollstonecraft, Feminism and Democracy ‘Being Bastilled’, w Feminist Interpretation of Mary Wollstonecraft, pod red. M.J. Falco, University Park: Pennsylvania State University Press, 1996, s. 35

[3] M. Wollstonecraft, A Vindication of the Rights of Women, Penguin Books, London, 1992, s. 91

[4] Ibidem, s. 100

[5] Ibidem, s.151

[6] Ibidem, s. 153

[7] Ibidem, s. 101

[8] Ibidem, s. 128

[9] J.J. Rousseau, Emil,http://www.ilt.columbia.edu/pedagogies/rousseau/em_eng_bk5.html

[10] Ibidem

[11] M. Wollstonecraft, A Vindication…, op. cit., s. 124

[12] Ibidem, s. 102

[13] S. S. Wineburg, The Self-Fulfillment of the Self-Fulfilling Prophecy, Educational Researcher, Vol. 16, No. 9 (Dec., 1987), s. 28-37,

[14] M. Fricker, Epistemic Injustice, Power and the Ethics of Knowing, Oxford University Press, Oxford 2007, s. 56

[15] Ibidem, s. 56

[16] M. Wollstonecraft, A Vindication…, op. cit., s. 155

[17] Ibidem, s. 139

[18] Ibidem, s. 299

[19] V. Sapiro, Wollstonecraft, Feminism and Democracy ‘Being Bastilled’, w Feminist Interpretation of Mary Wollstonecraft, pod red. M.J. Falco, University Park: Pennsylvaia State University Press, 1996, s. 34

[20] M. Wollstonecraft, A Vindication…, op. cit., s. 113

[21] Ibidem, s. 160

[22] Ibidem, s. 161

[23] Ibidem, s. 139

[24] Ibidem, s. 116

Napisz komentarz

Nick:

E-mail:

Strona www:

Tytuł:

UBBCode:

Proszę wpisać kod antyspamowy widoczny na obrazku.

Komentarze

Dodaj nowy

Szukaj

«« start « poprz. 1 2 nast. » koniec »»

xiexie

|2010-07-10 02:27:50

World of Warcraft GoldEVE Buy WoW GoldOnline cheapest wow gold isk wow gold euis wow cd keysthe World of Warcraft CD Keymain World of warcraft Prepaid Cardcurrency EQ2 Time Cardsin eve online prepaid cardsEVE Guild Wars CD keyOnline. aion cd key euAt wow goldpresent, wow powerlevelingthere wow goldare world of warcraft goldvarious wow powerlevelingonline Allods Online goldshops Allods Online gold gamefor Star Trek Online goldselling Star Trek Online gameEVE eq2 goldOnline flyff penyaisk eq2 platwith Warhammer goldlow LOTR Goldprice. Lord of the Rings Online GoldPlayers flyff moneywould ffxi gilrather wow goldlike buy wow goldbuying wow gold ukisk company of heroes cd keyonline City of Villains CD keynot COH Influencesbecause City Of Heroes Influencthe City of villains infamylow Cov infamyprice, wow goldbut buy wow goldconvenience cheap wow gold ukand warhammer goldfast Warhammer online power levelingdelivery.ffxi powerlevelingbut ffxi gilconvenience tales of pirates goldand tibia goldfast Hellgate London Palladiumdeliverykal geons.kal online

Odpowiedz | Cytuj

xiexie

|2010-07-10 02:28:09

As wow goldwe cheap wow goldknow, buy cheap wow gold onlineevery wow gold cheapgame gold wowhas buy wow goldits world of warcraft goldmain Buy WOW CD Keycurrency cheap wow powerlevelingprepared wow Power levelingfor Allods Online goldplayers. Allods Online gold gameplayThe Star Trek Online goldmain Star Trek Online gamecurrency EverQuest 2 goldis eq2 platcan EverQuest2 CD Keybe EverQuest 2 levelingused Maple Story mesoto maple Story mesosbuy Maple Story levelingdifferent eve online iskkinds eve iskof eve moneyitems metin2 goldin cheap ffxi gilgame. guild wars armoBefore cheap dfo goldone daoc goldplayer aion goldget aion cdkeythese LOTR Golditems, city of heroes influencehe city of villains influenceor coh power levelingshe cov power levelingshould get the main currency via real money firstly.

Odpowiedz | Cytuj

xiexie

|2010-07-10 02:28:22

EVE eq2 platOnline everquest 2 goldgave EverQuest2 CD Keyplayers EverQuest 2 levelinga wow goldchance best wow goldto wow gold onlinebe cheapest wow goldcharacters buy wow goldfighting wow levelingin wow power levelingspace WOW CD Keyswho World of Warcraft CD Keyjust star trek online goldexisted buy sto goldin eve online iskfilm eve iskor Maple Story mesocomics maple Story mesosbefore. Maple Story levelingIt LOTR Goldis Lord of the Rings Online Goldmore Lord of The Rings Online CD Keyattractive warhammer online goldwith Warhammer CD Keypersons guild warswho Guild Wars CD Keysare buy flyff goldvery Age of Conan Cd keyinterested aion goldin aion cdkeyuniverse Star Wars Galaxies CD Keyand Hellgate London CD Keyfuture PC Game CD Keyslife. Lineage 1 adenaIt lineage 1 goldis metin2 goldmore final fantasy xi gilattractive FFXI CD Keywith dfo goldpersons cheap dfo goldwho darkfall goldare city of heroes infamyvery City of Heroes CD Keyinterested city of villains infamyin COV CD Keyuniverse and future life.

Odpowiedz | Cytuj

xiexie

|2010-07-10 02:28:50

Therefore, world of warcraft goldwhen wow goldPC wow gold cheap game gold wowEVE buy cheap wow gold onlineOnline wow gold onlinewas cheap wow goldreleased, wow levelingit wow power levelingwas WOW CD Keysquickly World of Warcraft CD Keyaccepted Allods Online goldby Allods Online gold gameplayplayers. Star Trek Online goldIt Star Trek Online gameis EverQuest 2 goldalso eq2 plata EverQuest2 CD Keystory eve online iskabout eve iskuniverse. maple Story mesosHuman Maple Story mesobeings LOTR Goldused LOTR Gold cdkeyup warhammer online cdkeyresources guild wars goldon Guild Wars CD Keysearth. aion goldThey Aion cd keyshould age of conan cdkeyexplore Star Wars Galaxies Game Cardnew hellgate london cd keyresources metin2 moneyfrom darkfall goldother dfo goldplanets. lineage 1 goldThen, cheap ffxi gilwar final fantasy xi cdkeyand city of heroes influencework city of heroes cd keybegancity of villains influence.City of Villains CD Key.lotr gold

Odpowiedz | Cytuj

xiexie

|2010-07-10 02:29:01

Along maple story mesoswith maplestory mesosthe Maple Story levelingdevelopment wow geldof cheap wow goldscience, wow gold kaufenhumans wow power levelingbegan World of Warcraft Goldto buy wow golddiscover dofus kamasmystery kamas dofusabout acheter des kamasuniverse. dofus kamasAlso, kamas dofusmore kamas dofusand acheter kamasmore dofus buypeople dofus kamashave kamas dofusinteresting dofus kamasin achat kamasplanets dofus kamasand kamas dofusother achat kamasobjects achat kamasin acheter kamasspace. dofus kamasThen, everquest2 platinumcomics Eq2 goldand EverQuest 2 levelingfilms runescape moneyabout runescape golduniverse runescape2 moneyor cheap runescape2 goldfuture rs2 goldlife runescape goldof runescape moneyearth Guild Wars Moneyappeared Guild wars goldto wow goldshow cheap WOW goldsupposition wow powerlevelingof wow poour World of Warcraft Goldfuturewow gold.

Odpowiedz | Cytuj

zcc	\|2010-07-20 09:02:41

film ray ban isray ban sunglasses setray ban aviator inrayban sunglass aray ban sale traditionray ban polarized malayray bans siantiffany jewellery caftiffany jewelry thetiffany mainCheap Tiffany Jewelry protatiffany and co gonistUK tiffany isTiffany Necklace botakTiffany Bracelet playTiffany Earrings byTiffany rings aniuwedge sandals heblack wedge sandals worktory burch shoes inmanolo blahnik shoes hisjimmy choo sandals fatherjimmy choo shoes cafjimmy choo quinze andChristian Louboutin Shoes ischristian louboutin pumps inysl shoes lovezanotti shoes withgucci shoes aferragamo shoes girlchanel shoes livingMiumiu Shoes upstairsAlexander Mcqueen Shoes ap90x cafp90x workout isP90X workout sale thep90x dvds facep90x workout dvds bookp90x reviews forp90x sale malayp90x discount siansmlb jerseys aniumlb jersey sale saysAll Star mlb mostDiscount Mlb Jerseys ofCheap Mlb Jerseys themmlb shop arehistory of mlb jerseys runOfficial MLB Jerseys by

Odpowiedz | Cytuj

zcc	\|2010-07-20 09:03:37

heOakley SunglassesthenOakley Sunglasses SalelookOakley Sport Sunglasseselsemens oakley sunglasseshereoakley whiskeracrossoakley juliet sunglassespensports sunglassesmalaysunglassessiaoakleybeforeEd HardysetEd Hardy clothingoned hardy onlineaed hardy t shirttownEd Hardy CapsnameEd Hardy ShoestronohEd Hardy MensinEd Hardy Womenstheed hardy swimwearstateRay Ban sunglassesofaviator sunglassesperakray ban wayfareraRay BantinRay Ban Aviatormeray ban wayfarer sunglassestownmens designer sunglassesmanyray ban sunglasses saleofNfl JerseysitsNfl Jersey Saledentcheap nfl jerseysleftmens nfl jerseyswithcharles woodson jerseytheauthentic nfl jerseyslineauthentic nfl jerseys cheapofdiscount nfl jerseysthefootball nfl jerseystryfootball jerseysinnfl shoptherosetta stone salemidlanguage learningcentforeign languageleaverosetta stone spanishmanyrosetta stone frencholdrosetta stone italianbuildlearn germanintactlearning japaneseevenrosetta stone languagesoRosetta Stone Language Softwarethe

Odpowiedz | Cytuj

zcc	\|2010-07-20 09:07:05

everyray ban thingRay ban Sunglasses inray ban 3025 theray ban polarized cafray ban rb wasray ban sunglasses aviator oldray ban glasses itsDesigner clothing wooden2010 new dresses barreplica shoes counterDesigner replica handbags forreplica jewelry examplereplica clothing hadreplica handbags toreplica wholesale handbags beWholesale jewelry remadeReplica rolex watches hereplica watches saysreplica sunglasses nowed hardy ated hardy sale leasted hardy caps oneed hardy accessories filmed hardy swimwear willed hardy tank showED Hardy Kids whated hardy suits oldcartier sunglasses malaycartier eyeglasses siancartier sun glasses smallcartier sunglass townscheap cartier sunglasses lookedcartier sunglasses wholesale likeladies handbags hebrand bags addhandbags discount happilycheap designer handbags aniudesigner handbags spentdiscount designer handbags sevencoach handbags yearschanel handbags writingLouis Vuitton bags screen

Odpowiedz | Cytuj

zcc	\|2010-07-20 09:10:22

at ray ban aviator sunglasses firstcheap ray ban sunglasses heray ban sunglasses setWayfarer Ray Ban Sunglasses hisBuy Ray Ban sightsrayban highray ban uk hopeghd toghds showghd hair dryers theghd straighteners hisghd hair straighteners ofCheap GHD malaccaghd curls hairstyles aGHD PurplelayGHD MK4 Pink siandesigner handbagscityladies designer handbags withdesigner handbags uk adiscount designer handbagshistorydesigner handbags sale ofchanel wallet someLV handbagsyearschanel bagslatemiu miu handbags whilegucci handbags travelingprada bag inP90X thep90x workout ancientpx90 extreme workout dvds townp90x extreme home fitness ofRosetta Stone wuzhenrosetta stone software inrosetta stone spanish provinceRosetta Stone Greek therosetta stone italian guiderosetta stone french tolddvds movies himbuy dvds thedvds sale stonedvd movies for sale paveddvds sale roadmovie dvd sale onbuy dvd movies whichcheap dvds hebuy dvds online washot movie sales walkingnew movies on dvd wasDVD online Shop years

Odpowiedz | Cytuj

zcc	\|2010-07-20 09:12:35

shockray ban heray ban sunglasses laughbest ray ban sunglasses Idiscount ray ban sunglasses realizedray ban wayfarer mayray ban 2140 beray ban 2132 ISunglasses shouldcarrera sunglasses beFendi Sunglasses downMiu miu Sunglasses toPolice Sunglasses earthGucci Sunglasses andChanel Sunglasses makeDior Sunglasses somePrada Sunglasses thingBvlgari Sunglasses Iarmani sunglasses haveadidas sunglasses trued&g sunglasses feelingRay Ban Sunglasses forghd hishair straighteners musicghd straighteners backghd hair straighteners groundghd uk cameghd hair styler inCheap GHD handyghd wide straighteners saysGHD pure thepink ghd firstGHD Purple timeChanel Sunglasses directorChanel Sunglasses Sale thereplica chanel sunglasses actorsdiscount chanel sunglasses arechanel sunglasses online sodiscount chanel sunglasses goodwomens sunglasses thatdesigner sun glasses Isunglasses sale couldwomens designer sunglasses not

Odpowiedz | Cytuj

« poprzedni artykuł		następny artykuł »

Wstecz

Poezja Ogrodu

Najlepszy jeździec

mocno siedział
w siodle.
Chłonąc ognistą grzywę
mówił mi

Czytaj całość
Hasło dnia

Seks jest jednym z dziewięciu powodów reinkarnacji. Pozostałych osiem jest bez znaczenia.
Henry Miller

Czytaj całość

Dobra książka

Esej o komizmie

W myśl znanego przysłowia, w którym mowa, że „śmiech to zdrowie” pragnę - dla poprawy kondycji - polecić czytelnikom „Esej o komizmie” francuskiego filozofa Henri Bergsona. Gdy zapytamy: co nas śmieszy? - okaże się, że bawi nas elegancka paniusia, która poślizgnęła się na mokrej jezdni, śmieszy nas szczerbaty jąkała, który próbuje dogadać się z wiejską dziewczyną, bawią nas również sytuacje, w których napastnik wpada w zastawione przez siebie sidła.

Czytaj całość

Malarstwo

Gustave Moreau

Był wizjonerem, władcą snów i poezji. Żył i kochał prawdziwie, tworzył dzieła, które wyprzedzały jego epokę. Sztuka jego była czysta, lekka, nieskalana powszedniością i szarością życia doczesnego. Inspirowana była poezją, barwą zadumy oraz konturem nieokreślonej przyszłości. Uprawiał bowiem Moreau sztukę dla sztuki, a dziełem jego życia było przekształcenie własnego domu w muzeum malarstwa symbolicznego.

Czytaj całość

Słowo redaktora

Liberalizm się opłaca

Klasa kreatywna, która jest głównym motorem ekonomicznego, naukowego i kulturowego postępu, a zatem klasa biznesmenów, polityków, naukowców, designerów i artystów, rozwija swój potencjał i równocześnie wpuszcza do społeczności życiodajne soki nowatorskich reform w miejscach, które charakteryzują się liberalnym podejściem w kwestiach równouprawnienia płci, wolności słowa oraz szeroko pojętej swobody obyczajowej. Szuka także wyrafinowanych rozrywek. Kto nie odczuwa ekscytacji na myśl o Las Vegas, Nowym Jorku i Londynie? Kto nie chciałby zaszaleć...

Czytaj całość

"Odbicia" - Zbigniew Adamczyk

Pan i pani i kolej

- Wiesz, kochanie – zwrócił się do pani po powrocie – że kasjerka odjęła mi dziesięć procent od ceny biletu?

- To chyba jasne – pani wrócił dobry humor – przecież musiała wcześniej wypisać bilet, wydrukować, podać. Za pracę należy się zapłata.

- Masz rację, kochanie. Poszedłbym jeszcze dalej – pan wpadł w ten sam ton – jeśli pociąg ma opóźnienie, pasażerowie, powinni dopłacić do biletu, bo obsługa pracuje dłużej, więc należy się jej dodatek za nadgodziny.

- Aby się pasażerowie zbytnio nie niecierpliwili oczekując na pociąg – pani przyszedł do głowy rewelacyjny pomysł – niech posprzątają dworzec. Nie będą złośliwie brudzić.

Czytaj całość

Muzyka "Ogrodu Wolności" - Foreigner

Wiadomości ze świata

Zaszła w ciążę dzięki posągowi płodności

Pochodząca ze Stanów Zjednoczonych Rachel Taylor twierdzi, że zaszła w ciążę dzięki posągom płodności. Kobieta przez 3 lata bezskutecznie starała się o dziecko i zaczynała powoli tracić nadzieję. Po tym jak „zawierzyła się” statuom płodności, jej problem zniknął jak ręką odjął. Rachel Taylor i jej mąż Jon byli podłamani, kiedy kolejne próby poczęcia dziecka nie przynosiły rezultatów. Coraz bardziej bezsilni wydawali się także lekarze wyspecjalizowani w leczeniu niepłodności. Wtedy zdesperowana Amerykanka skorzystała z porady, którą znalazła w Internecie. Mieszkanka New Jersey wyczytała, że wiele kobiet, które miały problem z zajściem w ciążę, rozwiązało swój problem dzięki statuom płodności.

Czytaj całość

Z kraju

W Gdańsku powstanie najdokładniejszy zegar świata

Już wkrótce w Gdańsku powstanie najdoskonalszy czasomierz świata. Jego mechanizm będzie działał w oparciu o impulsy wysyłane z pulsarów - gwiazd neutronowych, które promieniują z niespotykaną regularnością. Eksperci nie mają wątpliwości, że zegar pulsarowy, który znajdzie się w kościele św. Katarzyny w Gdańsku, będzie dużo bardziej precyzyjny niż mechaniczne urządzenia do pomiaru czasu, z których ludzkość korzystała do tej pory. Nad budową pierwszego tego typu zegara na świecie będzie pracował zespół złożony ze specjalistów...

Czytaj całość

UWAGA!

Strona wyświetla się nieprawidłowo?

Uwaga! Strona może się wyświetlać nieprawidłowo w przeglądarkach Internet Explorer 6, 7, 8. Zalecane są przeglądarki: Mozilla Firefox i Opera (w każdej wersji). Pliki instalacyjne można pobrać tutaj:

Mozilla Firefox (kliknij tutaj) - Firefox dzięki ponad 6000 dodatków umożliwia Ci dopasowanie go dokładnie do Twoich potrzeb.

Opera (kliknij tutaj) - Najszybsza przeglądarka na świecie Opera 10.53.

Czytaj całość

Najnowsze linki

Choose language

Statystyka

Użytkownicy: 696
Nowości: 402
Adresy stron: 195
gości: 554766

3.22 Copyright (C) 2007 Alain Georgette / Copyright (C) 2006 Frantisek Hliva. All rights reserved."

Słowo redaktora

"Odbicia" - Zbigniew Adamczyk

Muzyka "Ogrodu Wolności" - Foreigner

Wiadomości ze świata

Z kraju

UWAGA!

Najnowsze linki

WYSZUKIWARKA

Choose language

Statystyka

Gościmy

Logowanie

Popularne

Nowości

Archiwum